چطور یک لایحه دولت UCP تلاش جداییطلبان آلبرتا را احیا کرد و مسیر همهپرسی را هموار ساخت؛ پس از آنکه دادگاه آن را متوقف کرده بود
چطور یک لایحه دولت UCP تلاش جداییطلبان آلبرتا را احیا کرد و مسیر همهپرسی را هموار ساخت؛ پس از آنکه دادگاه آن را متوقف کرده بود
رهبران جریان جداییطلب آلبرتا میگویند به لطف آخرین قانونگذاری دولت استانی، از ژانویه کار جمعآوری امضا را آغاز میکنند تا سؤال همهپرسی استقلال را به برگه رأی برسانند.
اگر دولت محافظهکار متحد (UCP) این هفته با سرعت «لایحه ۱۴» را تصویب نکرده بود، ابتکار شهروندی «پروژه رفاه آلبرتا» (APP) عملاً در خطر شکست قرار داشت؛ چرا که قاضی اعلام کرده بود قانون قبلی ابتکارهای مردمی اجازه برگزاری همهپرسی درباره استقلال را نمیدهد.
اما لایحه جدید با حذف امکان بررسی «اعتبار قانون اساسی» سؤال پیشنهادی توسط «انتخابات آلبرتا» یا هر نهاد دیگر، پروژه جداییطلبان را دوباره زنده کرد. فراتر از آن، لایحه ۱۴ انتخابات آلبرتا را ملزم کرد اینگونه تلقی کند که پیشنهاد قبلی اساساً مطرح نشده بوده؛ بنابراین رأی دادگاه عملاً بلااثر شد و به گروه استقلالطلب اجازه داد بلافاصله دوباره درخواست بدهد—اینبار بدون موانعی که دفعه قبل داشت.
در پی این تغییر، میچ سیلوستر، رئیس APP، به همراه وکیل حامی خود پنجشنبه به انتخابات آلبرتا رفتند و درخواست تازه را ثبت کردند. وبسایت APP با لحنی پیروزمندانه نوشت: «لایحه ۱۴ تأیید سلطنتی گرفت—دوران حاکمیت آلبرتا آغاز شد!»
برای مخالفان سرسخت جداییطلبی، این اقدام نشانه عقبنشینی نخستوزیر دنیل اسمیت در برابر تندروهای پایگاه حزبیاش است. توماس لوکاشوک، معاون نخستوزیر پیشین و سازماندهنده کارزار «آلبرتا برای همیشه کانادا»—که خواستار همهپرسیِ ماندن در کانادا بود—گفت: «نخستوزیر برای تسهیل این همهپرسی جدایی، بیش از حد همراهی میکند.»
با اینکه UCP و رهبرش رسماً طرفدار کانادای متحد هستند، اما حالا دو قانون تصویب کردهاند که راه را برای برگزاری همهپرسی جدایی آلبرتا هموارتر میکند. هشت ماه پیش از لایحه ۱۴، دولت آستانه امضاهای لازم برای واداشتن دولت به برگزاری همهپرسی قانون اساسی را بهشدت کاهش داد—از حدود ۶۰۰ هزار امضا به چیزی نزدیک به یکسوم آن.
سیلوستر به CBC گفت: «هدیه بزرگ همان اصلاح قانون ابتکار شهروندی بود که تعداد امضاها را به حدود ۱۷۷ هزار کاهش داد.»
به گفته او، اگر درخواست تازه APP معیارهای جدید و کاهشیافته را بگذراند، انتخابات آلبرتا اوایل ژانویه سؤال را تأیید میکند و سپس یک دوره چهارماهه برای جمعآوری امضا آغاز میشود. هرچند این کار در زمستان سرد آلبرتا انجام میشود، اما APP میگوید یافتن حامیان دشوار نیست: تا بهار حدود ۲۵۰ هزار نفر در وبسایت گروه ثبتنام کردهاند و گفتهاند حاضرند حضوری امضا بدهند. APP همچنین ۱۹۰۰ داوطلب جمعآور امضا جذب کرده و نیمی از آنها را آموزش داده است.
در مقابل، کارزار «برای همیشه کانادا» ۶۵۰۰ جمعآور امضا داشت و طبق گزارش انتخابات آلبرتا بیش از ۴۳۸ هزار امضا جمع کرد—بسیار فراتر از ۲۹۳ هزار امضای لازم طبق قواعد قدیم؛ یعنی نزدیک به یکهفتم واجدان رأی استان.
اکنون با آستانه جدید، جداییطلبان به امضای کمتر از یک شانزدهم واجدان رأی نیاز دارند.
این فرصت قانونی همچنین به APP اجازه داد متن سؤال همهپرسی را کمی تغییر دهد. سؤال قبلی میپرسید آیا آلبرتا باید «کشوری مستقل شود و از کانادا جدا گردد». نسخه جدید میگوید: «آیا موافقید استان آلبرتا برای تبدیل شدن به یک کشور مستقل، دیگر بخشی از کانادا نباشد؟» سیلوستر میگوید این تغییر برای همراستایی دقیق با «قانون شفافیت» فدرال (پس از همهپرسی ۱۹۹۵ کبک) انجام شده است.
هرچند مقامهای دولت آلبرتا در بهار با احتیاط میگفتند قوانینشان برای جداییطلبان «دوخته نشده»، اما درباره لایحه ۱۴ چنین تردیدی کمتر دیده شد. وزیر دادگستری، میکی امری، هنگام ارائه لایحه گفت: «اگر طرفداران استقلال فکر میکنند حمایت کافی دارند، این فرصت آنهاست که ثابت کنند.» شش روز بعد، مجلس تحت کنترل UCP آن را در آخرین نشست سال ۲۰۲۵ تصویب کرد و روز بعد فرماندار کل استان آن را امضا کرد.
سیلوستر از این حمایت قانونگذاری قدردانی کرد و گفت وظیفه دولت «دادن امکان طرح پرسش از سوی شهروندان بدون مانع» است. (هرچند دامنه لایحه ۱۴ به ابتکارهای دیگر هم خورد؛ از جمله طرح کورب لاند، موسیقیدان، برای همهپرسی ممنوعیت معدنکاری زغالسنگ جدید در دامنه شرقی راکیها که موقتاً لغو شد و او وعده داد دوباره درخواست بدهد.)
در حالی که جداییطلبان امیدوارند پاییز آینده سؤال استقلال به رأی گذاشته شود، هنوز روشن نیست دولت اسمیت با کارزار «برای همیشه کانادا» چه خواهد کرد. این موضوع اکنون در کمیتهای از نمایندگان بررسی میشود. لوکاشوک میگوید هدفش رأیگیری در خود مجلس است تا نمایندگان UCP موضعشان را علناً بگویند.
تحسین APP کمتر از دو هفته پس از آن مطرح شد که جفری راث، وکیل این گروه، در گردهمایی حزبی UCP با پیام کوتاهِ طرفدار استقلال، تشویق ایستاده گرفت. در همان جمع، برخی سخنان اسمیت—از جمله درباره کارآمدی کانادا یا ایده «آلبرتای قدرتمند در کانادای متحد»—با هو شدن مواجه شد.
نظرسنجیها و گفتههای داخلی حزب نشان میدهد بسیاری از هواداران UCP به جداییطلبی گرایش دارند، هرچند در میان عموم مردم ایدهای محبوب نیست. برخی درون حزب—که مخالف جداییاند—معتقدند باید اجازه داد این جریان بخت خود را بیازماید و در همهپرسی شکست بخورد تا تضعیف شود؛ منطقی که پیشتر در بریتانیا و کبک پیامدهای متفاوتی داشت.
اسمیت تاکنون مشخص نکرده آیا در صورت برگزاری همهپرسی، فعالانه برای یکی از دو طرف کمپین خواهد کرد یا نه. او میگوید از کانادای متحد حمایت میکند، اما تمایلی به تقابل آشکار با بخش قابلتوجهی از اعضای حزبش نشان نداده است.
سیلوستر انتظار دارد او در جریان جمعآوری امضا و حتی همهپرسی احتمالی بیطرف بماند و میگوید: «بگذارید مردم خودشان بحث کنند. لازم نیست دولت در همهچیز دخالت کند.»
با این حال، از آنجا که UCP دو بار با قانونگذاری مسیر رسیدن سؤال استقلال به برگه رأی را هموار کرده، برخی در این جنبش احساس میکنند تیم اسمیت همین حالا هم کار زیادی برایشان انجام داده است.
اخبار مرتبط
نظرات
هنوز نظری ارسال نشده!